Ung thư là gì? (phần 2)

Tiếp nối với phần 1, với phần 2 này, chúng ta sẽ tìm hiểu mối quan hệ của ung thư đối với tuổi đời của con người, hay chính xác hơn là vào độ tuổi nào bạn sẽ có nguy cơ ung thư cao hơn.

Bạn có thể xem phần 1 tại đây: Ung thư là gì (phần 1)

Tuổi tác và ung thư

Tuổi tác là một trong những nguyên nhân lớn nhất của bệnh ung thư. Theo thống kê được đưa ra tại Mỹ vào tháng 9 năm 2016, khoảng 60% bệnh nhân ung thư là những người từ độ tuổi 65 trở lên. Nếu bạn ở tuổi 70 mà có một cơ thể khỏe mạnh, không bị bất cứ một căn bệnh nào như bệnh tim mạch, đường ruột, thận, máu, não, luôn tập thể dục thường xuyên và đều đặn, giữ một lối sống lành mạnh, không rượu bia thuốc là hay bất kỳ chất kích thích nào khác, thì thứ làm bạn gục ngã đó chính là ung thư. Tuy nhiên, điều đó chỉ nói lên rằng tuổi tác chỉ là một trong rất nhiều nhân tố ảnh hưởng đến bệnh ung thư và quá trình điều trị ung thư của bạn. 

Như đã nói ở phần 1, ung thư được gây ra trong quá trình phân tách tế bào trong cơ thể bị lỗi và tạo ra các tế bào xấu, chính xác hơn là các tế bào ung thư, chúng bị đột biến và trở thành mối hiểm họa cho cơ thể. Khi con người bị già đi, các bộ phận bị suy yếu thì các tế bào trong cơ thể cũng không còn tốt như thời trẻ nữa, quá trình phân tách tế bào bị lỗi nhiều hơn làm tăng khả năng xuất hiện tế bào ung thư đồng thời cơ chế kiểm soát tế bào trong cơ thể cũng bị yếu đi, tạo cơ hội cho tế bào ung thư phát triển mạnh. 

Chúng ta hay bị nhầm lẫn rằng ung thư là căn bệnh của hiện đại, là hậu quả của lối sống, môi trường, và nhiều nguyên nhân hiện đại khác gây ra. Nhưng các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, điều này là hoàn toàn không chính xác. Các nhà khoa học và khảo cổ học đã phát hiện ra dấu hiệu của bệnh ung thư trên xương người tiền sử cách đây 1.6 đến 1.8 triệu năm, thậm chí còn có các phát hiện được cho là dấu vết của khối u ung thư trên xương của khủng long. Và với các khám phá gần đây nhất thì với các xác ướp Ai Cập, bệnh ung thư tuyến tiền liệt đã để lại dấu hiệu với niên đại hàng nghìn năm trước. Vậy câu hỏi đặt ra là, tại sao có cực kỳ ít ghi chép về bệnh ung thư trước đây? 

Ung thư là gì? (phần 2)

Khối u ác tính được phát hiện trong xương người tiền sử (nguồn:npr.org)

Và câu trả lời được các nhà khảo cổ học, sử học và các nhà khoa học đưa ra là, tuổi đời của con người vào thời điểm đó là ngắn. Hồ Chí Minh đã nói rằng: "Người thọ bảy mươi, xưa nay hiếm". Và điều đó là hoàn toàn chính xác vào giai đoạn thời kỳ tiền hiện đại, khi mà chiến tranh, bệnh tật, điều kiện sinh sống, trình độ y học, ... không cho phép con người kéo dài tuổi thọ của mình, họ không đủ già để có thể gặp được bệnh ung thư. Một lý do khác đó là người bệnh chết vì các bệnh lý khác hoặc bệnh lý do ung thư gây ra nhưng có dấu hiệu tương đương với các bệnh lý kia. Ví dụ, vào thời điểm y học chưa phát triển, người ta chết vì những căn bệnh "bình thường" như kiết lỵ, viêm phổi, thậm chí là sốt vặt cũng khiến cho người bệnh tử vong. Do vậy, trong sổ ghi chép của các y sĩ thời trước chỉ ghi lại dấu hiệu dễ nhân biết và quan sát, rồi ghép chung vào thành các nhóm bệnh mà không thể tiến hành mổ kiểm tra tỉ mỉ nên đã bỏ qua bệnh ung thư. Và còn rất nhiều lý do khác khiến cho ung thư, dù đã xuất hiện từ rất lâu, nhưng vẫn không được liệt vào danh sách tử thần trong lịch sử y học tiền hiện đại.

Tuy nhiên cũng phải nói thêm rằng, tuổi già chỉ là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến ung thư, còn các yếu tố khác như môi trường sống, hóa chất, gen di truyền, phóng xạ, ... cũng góp phần gây ra căn bệnh này. Cũng dễ hiểu bởi phần lớn các yếu tố kể trên xuất hiện hàng ngày và thường xuyên trong cuộc sống hiện đại của chúng ta, nên mọi người thường hiểu lầm rằng ung thư là căn bệnh hiện đại và không liên quan đến tuổi tác của con người.

*Bài viết được tham khảo và lấy nguồn tư liệu dựa trên các trang web và bài báo khoa học sau:

(1) National Public Radio, "Ancient Bone Shows Evidence of Cancer in Human Ancestor". Nguồn dẫn:

https://www.npr.org/sections/thetwo-way/2016/07/28/487775814/ancient-bone-shows-evidence-of-cancer-in-human-ancestor

(2) Cancer.net, "Aging and cancer". Nguồn dẫn:

https://www.cancer.net/navigating-cancer-care/older-adults/aging-and-cancer

(3) US National Library of Medicine, National Institue of Health, "Aging, Cellular Senescence, and Cancer". Nguồn dẫn:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4166529/

Bài viết này được đăng ngày

Để lại phản hồi của bạn